niedziela, 20 listopada 2011

Inspiracje. Minimalizm. Jean-Pierre Melville (1).

Samuraj. (Le Samourai, 1967)
    Z wielką przyjemnością, obejrzałem dzisiaj, klasyczny film gangsterski Jeane-Pierre Melville'a z 1967 r.  Reżyser jest nieco zapomniany, ale w środowiskach fanów filmu i filmoznawców bardzo ceniony i oglądany. Filmami Melville’a (1917-1973) inspirowali się m.in. Jim Jarmusch, Martin Scorsese, Quentin Tarantino. On sam z kolei zafascynowany był amerykańskimi filmami noir, tak bardzo, że nawet ubierał się jak bohaterowie tamtych filmów: kapelusz borsalino, czarne okulary, trencz a jeździł wielkim amerykańskim samochodem.  Nawet nazwisko Melville było efektem tych fascynacji (urodził się w jako Jean-Pierre Grumbach).


    Filmy Melville’a, mimo stylu i cytatów z  amerykańskiego kina gangsterskiego, są dziełami oryginalnymi  i rozpoznawalnymi,  zwłaszcza tzw. trylogia Delona: Samuraj (Le Samourai, 1967), W kręgu zła (Le Cercle rouge, 1970) i Glina (Un flic, 1972).  Jest w nich to niesamowite dotknięcie artysty geniusza. Tworzą spójną koncepcję intelektualną i wizualną. Pierwsza część tryptyku Samuraj to thriller zbudowany wyłacznie z elementów podstawowych.
Konstrukcja, scenografia, kadrowanie, poszczególne ujęcia i gra aktorska są zredukowane do minimum. Alain Delon, jako zawodowy zabójca  Jef Costello, sprawia wrażenie znużonego i niechętnego otoczeniu. Widzimy to w wyrazie  twarzy i powściągliwości w ruchach. Jego bohater wypowiada zaledwie kilka zdań. Pierwsze słowa padają dopiero w 10 minucie filmu.

    Melville jest mniej zainteresowany ukazaniem przemocy, bardziej zależy mu na budowaniu nastroju. Tempo filmu jest stałe i powolne.  Sceny popełniania przestępstw, w tym zabójstw pokazuje na zimno, jak zwykłe rutynowe czynności. Melville celowo rezygnuje z użycia środków, które podniosły by ich widowiskowość.
Współczesnego widza dziwić mogą  siły i środki policyjne użyte w celu złamania alibi Costello, jakby w paryskiej policji nie było księgowych. Film jest jednak skrajnie stylizowany i w tym tkwi jego urok i siła. Nastrój filmu doskonale podkreśla muzyka François de Roubaix.

                                                                                                         
Samuraj (1967); Le samouraï (tytuł oryginalny); 105 min;  premiera 25.10.1967 
Reżyseria: Jean-Pierre Melville
Alain Delon: Jef Costello
François Périer: komisarz policji
Nathalie Delon: Jane Lagrange, dziewczyna Jefa Costello
Cathy Rosier :
Valérie, pianistka

Brak komentarzy :

Prześlij komentarz

..: Notatki z prowincji :..

Notatki z prowincji. Archiwalia

Od stóp do głów – prowincja Ryszard Milczewski-Bruno . Prowincja*) Skoki, 2002 albo 2003. Skan odbitki barytowej 20x30; +...

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Obserwatorzy